Damla Turan 
Fransa’da yaşanan protestolar ve mobil şebeke kesintileri, internetsiz mesajlaşma uygulaması Bitchat kullanımında ciddi bir artışa neden oldu. Jack Dorsey tarafından geliştirilen bu uygulama, internet bağlantısı veya telefon numarası gerektirmeden çalışmasıyla dikkat çekiyor.
Uygulama, Fransa’da App Store’un en çok indirilen sosyal ağ uygulaması haline geldi. Ülke çapındaki protestolar ve sosyal medya kısıtlamalarına yönelik tartışmalar, kullanıcıların alternatif iletişim araçlarına yönelmesine zemin hazırladı.
Bitchat Nasıl Çalışıyor?
Uygulama, temel olarak Bluetooth mesh ağı üzerinden cihazlar arası doğrudan iletişim kuruyor. Kullanıcılar, herhangi bir hesap oluşturmadan veya telefon numarası paylaşmadan sisteme dahil olabiliyor.
Cihazlar hem mesaj gönderen istemci hem de diğer cihazlara veri aktaran birer röle görevi üstleniyor. Bu sayede mesajlar birden fazla cihaz üzerinden iletilerek bağlantı mesafesi genişletilebiliyor.
Teorik olarak 300 metreye kadar ulaşabilen çok atlamalı iletişim mesafesi, yoğun kalabalıkların olduğu ortamlarda avantaj sağlıyor. Özel mesajlar ise Noise Protocol Framework üzerinden uçtan uca şifrelenerek korunuyor.
Dorsey, uygulamanın yaklaşımını internetin ilk dönemlerinde kullanılan IRC protokolünü hatırlatan bir yapıyla tanımlıyor. Uygulamanın Android sürümü, mağazalara ihtiyaç duymadan cihazdan cihaza paylaşılabiliyor.
İnternet erişimi olduğunda ise Nostr protokolü üzerinden daha uzak bölgelerdeki kanallara erişim sağlanabiliyor. Uygulamada ayrıca yakındaki kullanıcıların okuyabildiği herkese açık bir #mesh kanalı bulunuyor.
Protestolar ve Kesintiler Etkili Oldu
Fransa’da 17 Ekim’de düzenlenen hayat pahalılığı protestoları, uygulamanın popülerliğini artıran temel faktörlerden biri olarak görülüyor. Gösteriler sırasında yaşanan mobil şebeke kesintileri, kullanıcıları alternatif iletişim araçlarına yöneltti.
Eski Fransa Başbakanı Gabriel Attal’ın sosyal medya erişim engellerini gündeme getirmesi de bu yönelimi hızlandırdı. Orange ve Sosh operatörlerinde yaşanan uzun süreli kesintiler, Bitchat’in Fransa App Store listelerinde ilk sıralara yükselmesini sağladı.
Bitchat, daha önce de Uganda, İran ve Nepal gibi ülkelerde benzer kısıtlamalar sırasında öne çıkmıştı. Uygulama sadece protestolarla sınırlı kalmayıp, afet sonrası şebekelerin devre dışı kaldığı durumlarda da kullanılabiliyor.
Örneğin Jamaika’da Melissa Kasırgası’nın ardından uygulamanın arama kurtarma operasyonlarında fayda sağladığı görüldü. Öte yandan, merkeziyetsiz yapısı nedeniyle uygulama bazı ülkelerde erişim engelleriyle karşılaştı.
